Lista jednostek szkolących

Lista jednostek szkolących

Reklama

Fizjoterapia, strona studentów fizjoterapii, fizjoterapia kursy

Szukaj

Zostaw swój adres

Jeżeli chcesz być na bieżąco ze zmianami na naszej stronie oraz organizowanymi kursami, zostaw swój adres tym polu:


Joomla : Specjalizacja z fizj

Kliniczna ocena siły mięśniowej

Mięśnie znajdują się stale w stanie pogotowia skurczowego, określanego jako napięcie stałe - tonus, które utrzymywane jest przez dochodzące do mięśnia nerwy. Tonus jednych mięśni wyrównywany jest przez takie samo napięcie ich antagonistów. Dowodem istnienia tonusu mięśniowego jest fakt, iż złamana kończyna skraca się. Tonus wynika z naturalnego obciążęnia przez kości i narządy wewnętrzne. Mięsień reaguje skurczem na podniety pochodzące z zewnątrz np.; temperatura. prąd elektryczny, podniety mechaniczne oraz z wewnątrz.

Skurcze mięśniowe dzielimy na;

  • skurcz pojedynczy - wywoływany podczas badań w żywym organizmie nie obserwujemy pojedynczych skurczów mięśnia oraz
  • skurcz tężcowy - powstający wskutek kolejnych impulsów idących od tkanki nerwowej dochodzących do mięśnia powodujący nakładanie się kolejnych skurczów wpływając na silniejszy skurcz a wreszcie na przedłużenie maksymalnego skurczu.

Wszystkie skurcze mięśni podczas dowolnych ruchów organizmu mają charakter skurczów tężcowych. Ze względu na napięcie mięśnia wyróżniamy;

  • skurcz izotoniczny -  kurczenie mięśnia nie powoduje wzrostu jego napięcia,
  • skurcz izometryczny - w czasie takiego skurczy mięsień nie skraca się tylko wzrasta jego napięcie początkowe.

Kurczącu się mięsień jast w stanie wykonać pracę. Rezultat pracy mięśnia  = siła zależy ;

  • od jego długości i grubości oraz od rozmieszczenia włókien /miocytów/,
  • od sprężystości mięśnia,
  • rozciągnięcia mięśnia przed skurczem mięśnia.

Badanie mięśni dotyczy przede wszystkim ich siły, chociaż pierwszych informacji o ich stanie dostarcza oglądanie. Oglądając badanego możemy bowiem dostrzec charakterystyczne pozycje (ułożenia) poszczególnych odcinków ciała, świadczące o zaburzeniach równowagi mięśniowej (np. przy osłabieniu mięśni antygrawitacyjnych w ramach kompensacji powstaje tzw mechanizm Puttiego zabezpieczający możliwość utrzymania pionowej postawy . Mechanizm ten polega na „wykorzystaniu siły ciążenia” jako czynnika prostującego stawy, poprzez „przeniesienie” jej rzutu na stronę osłabionych mięśni (za staw biodrowy i przed kolanowy).


Realizacja tego zadania odbywa się samoistnie, na drodze tyłopochylenia tułowia (hiperlordozy), przeprostu kolana i końskiego ustawienia stopy.


O zaburzeniach równowagi mięśniowej (osłabieniu mięśnia pośladkowego średniego) czy zwichnięciu stawu biodrowego świadczy objaw Trendelenburga. Występuje tu utrata zdolności ustabilizowania miednicy w płaszczyźnie czołowej.


Jest to bardzo ważne w czasie chodu. Równocześnie z uniesieniem nogi w chwili rozpoczęcia wykroku miednica (w warunkach prawidłowych) po stronie wykrocznej nieco się obniża, wskutek czego po stronie podporu powstaje przywiedzenie, a po stronie wykroku odwiedzenie uda. Miednicę przed większym opadaniem w kierunku kończyny przenoszonej zabezpiecza napięcie mięśnia pośladkowego średniego po stronie przeciwnej.


Opadanie miednicy po stronie odciążonej świadczy o zaburzeniu napięcia mięśnia pośladkowego średniego po stronie przeciwnej.
Wyrazem kompensacji jest pochylenie tułowia na stronę nogi podporowej (objaw Duchenne’a), co zapewnia zrównoważenie ciała w podporze jednonożnym (podczas przenoszenia drugiej kończyny w czasie chodu).


Podobnie (oglądając) będziemy mogli ocenić sposób wstawania dziecka z dystrofią mięśniową (objaw Gowersa) ukazujący ubytki siły mięśni antygrawitacyjnych (wspinanie się po sobie).

Badanie mięśni dotyczy przede wszystkim ich siły. Dla planowania ćwiczeń leczniczych oraz dla oceny postępów usprawniania ma ono największe znaczenie.
Omawiając ten temat należy rozgraniczyć ocenę siły od jej pomiarów. Pomiary wykonywane są za pomocą precyzyjnych urządzeń – dynamometrów i tensometrów. Pozwalają one na określenie wielkości siły w jednostkach wymiernych oraz na międzyosobnicze porównywanie osiągniętych wyników. Natomiast dla celów klinicznych (nie badawczych) czy gabinetu fizjoterapeutycznego potrzebna jest metoda oceny pozwalająca na szybkie i częste ocenianie siły mięśni, przyrostów bądź ubytków tego parametru u tej samej osoby.


Będziemy więc test mięśniowy lub test siły mięśniowej wykonywać rękami fizjoterapeuty. Jest to szacunkowa ocena siły mięśniowej, a nie pomiar.

Najpowszechniej stosowanym testem jest test sześciostopniowego testu mięśniowego tzw. test Lovetta. Obecnie test ten został zmodyfikowany. Test powstał w wyniku epidemiologicznego występowania choroby Heinego-Medina  tzw. paraliżu dziecięcego. Chorobę tę charakteryzował specyficzny rodzaj niedowładów i porażeń, bardzo wybiórczy, niejednokrotnie dotykający pojedynczych mięsni. Obecnie istnieje znikoma liczba chorób, które zaburzają funkcję mięśni podobnie jak w polio (Heinego-Medina) W związku z czym modyfikacja polegała po pierwsze na tym, że nie testuje się pojedynczych mięśni, np.  mięśnia krawieckiego, ponieważ w czynności, którą w ruchu testowym wykonuje mięsień krawiecki, tzn. w zgięciu, w odwiedzeniu i rotacji zewnętrznej kończyny dolnej w stawie biodrowym, współuczestniczy w charakterze agonistów około 30 innych mięśni.


Ponadto wiedza z zakresu anatomii czynnościowej pozwala na stwierdzenie, że mięśni działających w jednym stawie, w jednej osi i w jednej płaszczyźnie praktycznie nie ma.
prof. Zembaty twierdzi również, że nie możemy mówić nawet o ocenie siły jednorodnie funkcjonalnych grup mięśniowych lecz o ocenie siły z jaką badanych ruch jest wykonany. Dlaczego? Otóż wykonanie ruch dowolnego, celowego, zabezpieczone jest czynnością licznych zespołów mięśniowych. Ruch jest wynikiem rozwijania siły przez zespół agonistów, przy jednoczesnym odruchowym rozluźnieniu w grupie antagonistów, która niejako kontroluje zakres szybkość ruchu podstawowego.


Funkcja obu tych grup jest wspomagana pracą nieraz znacznie odległych mięśni synergistycznych, których rola sprowadza się najczęściej do stabilizacji odpowiednich stawów w żądanych pozycjach.
Nie zwalnia nas to jednak z obowiązku znajomości anatomii. Np. w ruchu zgięcia stawu biodrowego bierze udział w charakterze agonistów 9 mięśni, do którego zalicza się m. krawiecki. Oceniając siłę z jaką wykonywana jest ta czynność bez oporu zewnętrznego, należy uważnie obserwować sposób jej wykonania. Jeżeli ruch będzie wykonywany z komponentą odwiedzenia i rotacji zewnętrznej, to będzie to dowód świadczący o dominacji m. krawieckiego (w Lovecie krawiecki – noga na nogę). Jeżeli natomiast wykonamy ruch zgięcia w pozycji stojąc na kończynie nie badanej i pierwsza faza ruchu zostanie wykonana swobodniej niż druga, tzn. zgięcie powyżej kąta prostego, to w ocenianym ruchu przeważ działania m. prostego uda, przy mniejszej wydolności siłowej mięśnia zginacza biodrowo-lędźwiowego.
Właśnie sposób wykonania ruchu, przy dobrej znajomości anatomii, pozwala na pełne wykorzystanie tej metody.


Dlatego w ocenie siły mięśniowej badanie trzeba zaczynać od stopnia „3” i w zależności od uzyskanego rezultatu badać dalej albo w kierunku wyższych stopni, albo w kierunku „2”.

 KLINICZNA OCENA SIŁY MIĘŚNIOWEJ

 stopnie siły mięśnia:

    0º - to brak czynnego skurczu mięśnia.
    1º - ślad czynnego skurczu mięśnia.
    2º - wyraźny skurcz mięśnia i zdolność wykonania ruchu przy pomocy i odciążenia
          odcinka ruchomego.
    3º - zdolność do wykonywania ruchu czynnego samodzielnego z pokonaniem  
          ciężkości danego odcina
    4º - zdolność do wykonania czynnego ruchu z pewnym oporem
    5º - prawidłowa siła, tj. zdolność wykonywania czynnego ruchu z pełnym oporem.
 
Skala ta może być wyrażona w procentach i wtedy:

    0º  = 0%
    1º = 10%
    2º = 25%
    3º = 50%
    4º = 75%
    5º = 100%

W technice testowania uwzględnia się pozycję pacjenta, stabilizację odcinka w obrębie którego położony jest mięsień, metodyczne wykonanie czynności, stosowaniu odpowiedniego oporu uwzględniając wiek i ogólną sprawność przy badaniu na 4 i 5º.


Zespół mięśniowy zginający kończynę dolną w stawie kolanowym:
1.    m. półbłoniasty
2.    m. półścięgnisty
3.    m. dwugłowy uda
4.    m. smukły
5.    m. krawiecki

Zespół mięśniowy prostujący kończynę dolną w stawie kolanowym
1.    m. czworogłowy uda
2.    m. stawowy kolana


Głowa przyśrodkowa czworogłowego uda odpowiada za „domknięcie” stawu kolanowego w wyproście, czyli za ostatnie 30˚ ruchu wyprostu. Znaczy to, że od siły tej części zależy sprawne stabilizowanie stawu kolanowego w wyproście. Pozostałe głowy współuczestniczą w tej czynności ale w mniejszym stopniu. M. czworogłowy (jedyny prostownik uda) jest trzykrotnie silniejszy od całej grupy zginaczy tego stawu.

Układ mięśniowy stanowi źródło siły dla wszystkich czynności ruchowych, a także dla utrzymania przyjętej pozycji ciała.


( 4 Głosów )